De Participatieladder is een meetinstrument waarmee je kunt vaststellen in hoeverre een burger, bijvoorbeeld een bijstandsgerechtigde of een wijkbewoner, meedoet in de samenleving. De ladder is onderverdeeld in zes treden: van sociaal geïsoleerd tot werkend zonder ondersteuning. Door dit twee keer te meten, (jaarlijks of voor en na inzet van een voorziening uit het Participatiebudget) wordt zichtbaar of de mate van participatie is verhoogd. Daarmee worden de resultaten van het participatiebeleid transparant.
Naast de trede-indeling bestaat de gegevensset van de participatieladder uit antwoorden op de vragen:
Op deze manier komt eenvoudig een beeld tot stand van de burgers die op de participatieladder zijn ingedeeld en waarin de gemeente wel of niet investeert. Immers: ook het oplossen van een inburgeringvraag of het leren lezen en schrijven draagt bij aan de (mogelijkheden van) deelname aan de samenleving. Liefst in combinatie met een stap vooruit op de ladder (naar vrijwilligerswerk bijvoorbeeld).
De Participatieladder is ondersteund door een advies van Regioplan, waarna de werking in 2009 is uitgetest in 6 pilotgemeenten. De resultaten van deze eerste tests vindt u bij Ervaringen gemeenten.